KVKK ve Çekim: Çalışan ve Müşteri Görüntüsü İçin İzinler

Bir kişinin yüzü ve sesi kişisel veridir. Bu yüzden bir tanıtım filminde, reklamda ya da sosyal medya paylaşımında tanınabilir bir kişiyi kullanmak için kural olarak o kişiyi bilgilendirmek ve açık rızasını almak gerekiyor. Bu, kendi çalışanlarınız için de geçerli. Bu yazıda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) çerçevesinde çekimlerde izin sürecini pratik açıdan nasıl yönettiğimizi anlatıyoruz.

Bu yazı genel bilgi içindir, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir hukuk danışmanından görüş almanızı öneriyoruz.

Kimlerden izin alınmalı?

Kişi	Ne gerekiyor?
Çalışanlar	Aydınlatma ve açık rıza; kullanım alanı ve süresi yazılı
Müşteriler ve misafirler	Tanınabilir şekilde görünüyorlarsa yazılı izin
Çocuklar	Veli ya da vasinin yazılı izni
Hastalar	Sağlık verisi özel nitelikli; çok daha dikkatli, çoğu zaman oyuncu tercih edilmeli
Manken ve oyuncular	Sözleşmede kullanım hakları açıkça yazılı
Kalabalıkta tanınmayan kişiler	Genellikle sorun değil; ama yakın plan ve odak noktası olmamalı

Çalışanlar neden ayrıca izin vermeli?

İş sözleşmesi, çalışanın görüntüsünün her türlü tanıtımda kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Çalışan ile işveren arasında eşit bir ilişki olmadığı için rızanın gerçekten özgür iradeyle verilmiş olması önemli. Pratikte:

• Çekimden önce çalışanlara çekimin amacını ve görüntülerin nerede kullanılacağını anlatın.
• Katılmak istemeyenlerin bunu rahatça söyleyebileceğini belirtin.
• İzinleri yazılı alın.
• İşten ayrılan bir çalışanın görüntüsü için ne yapılacağını baştan düşünün.

Sahadan bir not: Kurumsal çekimlerde en sık karşılaştığımız durum, çekim günü sabahı bir iki çalışanın kamerada görünmek istemediğini söylemesi. Bu tamamen normal. Bu kişileri arka planda tanınmayacak şekilde bırakıyor ya da o sahneleri farklı açıdan çekiyoruz. İzin listesi çekimden önce elimizde olunca kimse zor durumda kalmıyor.

Pratik izin süreci

• Çekimden önce: Kimlerin görüneceğini belirleyin, bilgilendirme ve izin formlarını hazırlayın.
• İzin formunda: Görüntünün nerede (web sitesi, sosyal medya, reklam, fuar) ve ne kadar süre kullanılacağı, kişinin rızasını nasıl geri alabileceği.
• Çekim günü: İzni olmayan kişilerin listesini çekim ekibine verin.
• Kurguda: İzni olmayan ve tanınabilir şekilde görünen kişileri çıkarıyor ya da bulanıklaştırıyoruz.
• Arşiv: İzin formlarını görüntülerle birlikte saklayın.

Mekân ve kamera kayıtları

Kendi mekânınızda çekim yaparken çalışma alanındaki ekranlar, belgeler ve müşteri bilgileri de kadraja girebiliyor. Bunları çekimden önce kaldırmak ya da kurguda gizlemek gerekiyor.

Sık sorulan sorular

Etkinlikte çekilen kalabalık görüntülerinde herkesten izin almak gerekir mi?

Genel kalabalık planlarında kişiler tanınmıyorsa genellikle sorun olmuyor. Ama belirli bir kişinin yakın planı ve odak noktası olduğu karelerde izin gerekiyor. Etkinlik girişinde çekim yapılacağına dair bir bilgilendirme yapmak iyi bir uygulama.

İzin veren çalışan sonradan rızasını geri alabilir mi?

Açık rıza geri alınabiliyor. Bunun yayındaki içerikleri nasıl etkileyeceğini önceden düşünmek ve izin formunda belirtmek gerekiyor.

Drone ile çekilen görüntülerde kişiler görünürse?

Drone çekimlerinde de aynı kurallar geçerli; özellikle özel alanların ve tanınabilir kişilerin görüntülenmesine dikkat edilmeli. Ayrıntılar drone çekimi ve izinler yazımızda.

Çekiminizi güvenle planlayalım

Çekim planlamasında izin listesi ve form taslağı konusunda size yol gösteriyoruz. Sağlık ve eğitim kurumları için ayrıca klinik tanıtım videosu ve okul tanıtım filmi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Açık Rıza Alırken Dikkat Edilecek Hususlar.